Yerevan State Linguistic University after V. Brusov

Երևանի Վ.Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանը 1935 թ. փետրվարի 4-ին  հիմնադրված Ռուսական պետական երկամյա մանկավարժական ինստիտուտի հետնորդն է: Դեռ այդ տարիներին ինստիտուտի հիմնական նպատակն էր պատրաստել ռուսաց լեզվի բարձրակարգ մասնագետներ, ուստի և 1937թ-ի առաջին շրջանավարտները ռուսաց լեզվի մասնագետներ էին:

Տարեցտարի դասավանդվող լեզուների ցանկի ընդլայնման հետ մեկտեղ (սկզբում` Ռուսաց լեզվի և օտար լեզուների պետական մանկավարժական  ինստիտուտում, հետագայում` Պետական լեզվաբանական համալսարանում) ձևավորվեց նաև «ռուսական» ֆակուլտետ, որը հանձն էր առել դպրոցների, ինստիտուտների և մի շարք գիտական հաստատությունների համար ռուսագետների պատրաստման գործը: Տարբեր տարիներ ֆակուլտետը կրել է տարբեր անվանումներ` Ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետ,  Ռուսաց լեզվի և օտար լեզուների ֆակուլտետ (ստեղծվել է 1969 թ. ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետի ռուս-անգլիական բաժնի հիման վրա և գործել է մինչև 1992 թվականը ): 1992 թ-ից սկսած` ֆակուլտետը կրում է «Ռուսաց լեզու, գրականություն և օտար լեզուներ» անվանումը (այսուհետ` ՌՕԼՖ):

Այսօր, ընդհանուր առմամբ Հայաստանի բարեփոխվող բարձրագույն կրթության համակարգի և մասնավորապես ԵՊԼՀ-ի առաջ դրվող մասնագիտական պահանջների համատեքստում ֆակուլտետում ծավալվում է բազմաբնույթ գործունեություն տարբերակված մասնագետների պատրաստման ուղղությամբ: ՌՕԼ ֆակուլտետը միևնույն ժամանակ շարունակում է պահպանել իր առաջատար դիրքերը ռուսաց լեզվի մասնագետների պատրաստման գործում: Այդ առումով ՌՕԼ  ֆակուլտետը  կարող է համարվել ԵՊԼՀ-ի հասակակից:

Հայաստանի տարածքում ռուսաց լեզվի ուսումնասիրությունը միշտ ունեցել է կարևոր նշանակություն, ինչը պայմանավորված է  Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև պատմականորեն ձևավորված քաղաքակրթական բարեկամությամբ և համագործակցությամբ: Հարյուրամյակներ շարունակ Ռուսաստանն ու Հայաստանը հանդիսանում են տնտեսական, մշակութային և կրթական ոլորտներում հավատարիմ գործընկերներ: Վերջին 20 տարիների ընթացքում ռուսաց լեզուն հանդես է գալիս որպես հաջողակ գործնական կապերի, տնտեսական և մշակութային համագործակցության զարգացման գրավական ողջ հետսովետական տարածաշրջանում, մասնավորապես ԱՊՀ երկրներում: Միջմշակութային, տնտեսական  և քաղաքական կապերի հետագա զարգացման համար անհրաժեշտ են  լեզվաբանության, երկրագիտության, թարգմանչական գործի բնագավառներում այնպիսի բարձրակարգ մասնագետներ, ովքեր զինված կիլինեն ռուսաց լեզվից, ռուս գրականությանից և մշակույթից հարուստ գիտելիքներով և, դրա հետ մեկտեղ օժտված կլինեն միջմշակութային և միջանձնային հաղորդակցության կայացման համար անհրաժեշտ ունակություններով: Հենց այդ որոկներով օժտված մասնագետներ է պատրաստելու նպատակ է դրել իր առջև Ռուսաց լեզվի, գրականության և օտար լեզուների ֆակուլտետը:

Ֆակուլտետի հետագա զարգացման, ուսումնական գործընթացի պլանավորման և ռազմավարական և ընթացիկ պլանավորման մի շարք այլ հարցեր (տես` «Ռուսաց լեզվի, գրականության և օտար լեզուների ռազմավարական ծրագիր և գործողությունների պլան 2011-2016 տտ.») քննարկվում և իրենց լուծումն են ստանում Ֆակուլտետի Խորհրդի նիստերի ժամանակ, որի անդամներ են ոչ միայն ֆակուլտետի առաջատար մասնագետները, այլև լավագույն ուսանողները:

Ամեն տարի ֆակուլտետում մասնագիտական կրթություն են ստանում 400-600 ուսանողներ, որոնց թվում բազմաքանակ են նաև արտասահմանցի ուսանողները` մեծամասամբ ԱՊՀ երկրների` հիմնականում հայկական Սփյուռքի ներկայացուցիչ-երկրների, ինչպես նաև Իրանի Իսլամական Հանրապետության, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության և այլ երկրների քաղաքացիները:

Ուսումնական գործընթացն իրականացվում է ՌՕԼ ֆակուլտետի կառուցվածքային ստորաբաժանումների` Ռուս և սլավոնական լեզվաբանության  և Գրականագիտության ամբիոնների, ինչպես նաև ԵՊԼՀ այլ ամբիոնների լավագույն մասնագետների ուժերով: Այստեղ հատկապես պետք է նշել

• Մանկավարժության և լեզուների դասավանդման ամբիոնը
• ՅՈՒՆԵՍԿՕԻ-ի մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության և եվրոպագիտության ամբիոնը
• Լեզվաբանության և հաղորդակցման տեսության ամբիոնը

Օտար լեզուների ամբիոնները (Անգլերենի հաղորդակցման,  Անգլերենի հնչյունաբանության և քերականության, Գերմաներենի, Ֆրանսերենի ամբիոնները) ապահովում են լեզվի իմացության (բանավոր խոսք, գրավոր խոսք, խոսքի ընկալում, ընթերցանություն) բարձր մակարդակ (նվազագույնը B2 մակարդակ` համաձայն Լեզուների իմացության/իրազեկության համաեվրոպական` CEFR համակարգի):

Լեզուների ուսումնառությունն ընթանում է լեզվակիրների մշակույթի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը զուգահեռ: Վերջինս ապահովում են ֆակուլտետին կից գործող հետևյալ կենտրոնները `

• Ռուսաստանի երկրագիտության և մշակույթի կենտրոն
• Ադամ Միցկևիչի անվ. լեհերենի և մշակույթի կենտրոն
• Սբ. Կիրիլի և Մեֆոդիի անվ. բուլղարերեն լեզվի և մշակութիկենտրոն

Խորհրդանշական է, որ ֆակուլտետի ամենասիրելի տոներից մեկը Սլավոնական գրերի օրն է, որն ամեն տարի մայիսի 24-ին մեծ եռանդով է նշվում բուհում: Տոնի առթիվ կազմակերպվող միջոցառումներն պատվում են իրենց ներկայությամբ Հայաստանում սլավոնական երկրների դիվանագիտական առաքելությունն իրականացնող  դեսպանները և դեսպանատների ներկայացուցիչները:

Ֆակուլտետի ուսանողների լեզվական բազմազանությունը ներդաշնակորեն լրացնում է ԵՊԼՀ-ի բազմալեզվական և բազմամշակութային միջավայրը:

Բակալավրիատի ծրագիրը հաջողությամբ ավարտած ուսանողները հնարավորություն ունեն շարունակելու ուսումը ԵՊԼՀ-ի, ինչպես նաև ԱՊՀ երկրների և ՀՀ այլ բուհերի մագիստրատուրայում, մասնավորապես ՌԴ և Հումանիտար համագործակցության միջազգային ֆոնդի գրանտներին արժանացած շրջանավարտները սովորում են  ԱՊՀ ցանցային համալսարանում  «Բանասիրություն»  մասնագիտությամբ:

Նման ակադեմիական շարժունակությունը ապահովվում է ֆակուլտետի միջբուհական և միջազգային կապերի շնորհիվ: Ֆակուլտետի մշտական արտասահմանյան  գործընկերներն են`

• Ռուսաստանի գիտության և մշակույթի ներկայացուցչությունը
• «Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամ» զարգացման ֆոնդի հայաստանյան մասնաճյուղը
• Մոսկվայի Մ.Լոմոնոսովի անվ. պետական համալսարանը, այդ թվում`
• ՄՊՀ միջազգային կրթության կենտրոնը
• Մոսկվայի պետական լեզվաբանական համալսարանը
• Րյազանի Ս.Ա.Եսենինի անվ. պետական համալսարանը
• Պյատիգորսկի պետական լեզվաբանական համալսարանը
• Ստավրոպոլի պետական համալսարանը
• Մինսկի պետական լեզվաբանական համալսարանը
• Սոֆիայի Սբ. Կիրիլի և Մեֆոդիի անվ. համալսարանը

Ֆակուլտետը ժամանակ առ ժամանակ կազմապերպում է միջազգային գիտաժողովներ: Բացի 1962 թ. ավանդական դարձած Բրյուսովյան ընթերցումներից (2010թ.), անցկացվում են նաև Գրիբոյեդովյան (2008թ., 2009թ.) և Ջիվիլեգովյան ընթերցումներ, ինչպես նաև այլ միջազգային գիտաժողովներ և սեմինարներ`

• «Ռուսաց լեզուն և գրականությունը Հայաստանի կրթական համակարգում. խնդիրներ ու զարգացման հեռանկարներ» (2008թ., հոկտեմբեր)
• «Գոգոլն ու ժամանակակից պատմամշակութային տարածքը»` նվիրվածռուս մեծ գրողի 200-ամյակին (2009թ., ապրիլ)
• Ռուսերենի` որպես օտար լեզվի դասավանդման արդիական ասպեկտները (2009թ., ապրիլ)
• Գիտական-գործնական սեմինար ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչների համար (2009թ., հոկտեմբեր)
• «Հասարակական-քաղաքական և մշակութային գործընթացները ժամանակակից Ռուսաստանում» (2010թ., նոյեմբեր)

Ֆակուլտետի մասնագետները մշտապես իրենց փորձն ու գիտելիքներն են փոխանակում ինչպես Երևանի (ԵՊՀ, ՀՌՀ, Խ.Աբովյանի անվ. ԵՊՄՀ ), այնպես էլ ՀՀ այլ մարզերի գործընկերր-բուհերի հետ (Գավառի պետական համալսարան, Գյումրու պետական մանկավարժական համալսարան և Վանաձորի պետական մանկավարժական համալսարան):

Ֆակուլտետում հաճախ կազմակերպվում են ուսանողական միջոցառումներ (ստեղծագործական երեկոներ, ինտելեկտուալ և գործնական խաղեր, մրցույթներ, վիկտորինաներ), որոնց մասնակցում են ոչ միայն  ՌՕԼ ֆակուլտետի, այլև բուհի այլ ֆակուլտետների, ինչպես նաև ԵՊՀ Բանասիրական ֆակուլտետի և ՀՌՀ Բանասիրական ֆակուլտետի ուսանողները, Երևանի միջնակարգ դպրոցների աշակերտները (“Ռուս բանասիրության փառատոն”, “Մենք խոսում ենք ռուսերեն” խաղ և այլն ):

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑ

ՌՕԼ ֆակուլտետում գործում են հետևյալ մասնագիտությունները`

031100-Լեզվաբանություն

032400-Ռուսաց լեզու և գրականություն

031200-Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն

032300-Թարգմանություն և թարգմանչական գործ

Վերջին երկու մասնագիտությունները, որոնք սկսել են գործել 2009թ-ից, ուղղված են պատրաստելու մասնագետներ գրեթե բոլոր այն ուղղություններով, որոնք առաջարկվում են բուհի մյուս երկու ֆակուլտետներում:

Ֆակուլտետում ուսանողների մասնագիտական պատրաստումն իրականացվում է  5 ուսումնական ծրագրերով, որոնցից մեկը` «Ռուսաց լեզու և գրականություն» ծրագրի շրջանակներում  գործող «Ռուսերենի` որպես օտար լեզվի դասավանդում» մասնագիտացված դասընթացը,  նախատեսված է արտասահմցի ուսանողների համար: Բացի այդ, ֆակուլտետում իրականացվում են նաև անհատական ուսումնական  հետագիծ-ծրագրեր, որոնք հնարավորություն են տալիս ընդլայնելու շրջանավարտների մասնագիտական ուղղվածությունը, ինչն էլ իր հերթին բարձրացնում է վերջիններիս մրցունակությունը աշխատաշուկայում:

Ֆակուլտետի շրջանավարտները, կախված մասնագիտական ուղղվածությունից, ստանում են համապատասխանաբար լեզվաբանության (այդ թվում նաև թարգմանիչները), մանկավարժության  կամ բանասիրության և լեզվաբանության և հաղորդակցության բակալավրի աստիճան:

Ուսումնական ծրագրերը կազմված են պարտադիր և կամընտրական դասընթացներից (ինչպես ընդհանուր հումանիտար, այնպես էլ մասնագիտական բնույթի):

Ընդհանուր հումանիտար դաընթացների պարտադիր առարկայացանկ

«Հայ քաղաքական պատմություն», «Ինֆորմատիկա», «Հայոց լեզու», «Փիլիսոփայություն» (1-ին կուրս), «Ռուսաստանի երկրագիտություն» (2-րդ կուրս), «Տրամաբանություն» («Լեզվաբանություն» և «Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն» մասնագիտությունների համար, 3-րդ կուրս), «Ռուս գրականություն» («Լեզվաբանություն», «Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն», «Թարգմանչական գործ», 5-6-րդ կիսամյակներ), «Հայ գրականություն» («Ռուսաց լեզու և գրականություն», «Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն», «Թարգմանչական գործ», 5-րդ կամ 7-րդ  կիսամյակներ), «Արտասահմանյան գրականություն»   («Ռուսաց լեզու և գրականություն», 5-6-րդ կիսամյակներ), «Մեծ Բրիտանիայի պատմություն և մշակույթ» կամ  «2-րդ օտար լեզվի երկրի պատմություն և մշակույթ» («Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն», «Թարգմանչական գործ», 6-րդ կամ 7-րդ կիսամյակներ):

Կամընտրական դասընթացների ցանկ

«Կրոնի պատմություն» / «Բարոյագիտություն», «Համաշխարհային մշակույթ» / «Ազգային մշակույթ»  (1-ին կուրս), «Տրամաբանություն» / «Տնտեսագիտություն» («Ռուսաց լեզու և գրականություն», «Թարգմանչական գործ», 3-րդ կուրս)

Մասնագիտությունների պարտադիր մասնագիտական առարկայացանկ

Ռուսաց և 2-րդ օտար լեզուների գործնական դասընթացներ (2-րդ օտար լեզվի դեպքում յուրաքանչյուր մասնագիտության համար հատկացվում է համապատասխան ժամաքանակ և  կրեդիտ:

«Լեզվաբանություն» մասնագիտության համար պարտադիր դասընթաց է նաև 3-րդ օտար (սլավոնական) լեզուն:

Գործնական դասընթացների նպատակն է կատարելագործել ուսանողների լեզվական ունակությունները բոլոր խոսքային գործունեությունների մակարդակներում: 

Թարգմանիչների մասնագիտական պատրաստման գործում,  բացի գործնական դասընթացներից, որոնք նախատեսում են տեքստի մեկնաբանում և վերլուծում 3 լեզուներով, հատուկ և կարևոր տեղ է զբաղեցնում «Եռալեզու թարգմանության հմտություններ» գործնական դասընթացը (ռուսերեն հայերեն, անգլերեն, 4-7-րդ կիսամյակներ):

Ընդհանուր լեզվաբանական բլոկից բոլոր մասնագիտությունների համար նախատեսված է «Լեզվաբանության ներածություն» դասընթացը (2-րդ կուրս):

Մյուս դասընթացները բաշխվում են ըստ մասնագիտական ուղղվածության`

• «Ընդհանուր լեզվաբանություն» («Լեզվաբանություն» և «Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն», 6-7-րդ կիսամյակներ)
• «Ընդհանուր և տիպաբանական լեզվաբանություն» («Թարգմանչական գործ», 6-7-րդ կիսամյակներ)
• «Հոգելեզվաբանություն և հաղորդակցման տեսություն» («Ռուսաց լեզու և գրականություն», 6-7-րդ կիսամյակներ)
• «Միջմշակութային հաղորդակցության հիմունքներ» («Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն», «Թարգմանչական գործ», 6-րդ կիսամյակ), «Թարգմանության ներածություն», «Թարգմանության տեսության հիմունքներ», «Թարգմանության մեթոդներ», («Թարգմանչական գործ», համապատասխանաբար 2-րդ, 4-րդ, 6-րդ կիսամյակներ)

«Ժամանակակից ռուսաց լեզու» («Լեզվաբանություն» և «Ռուսաց լեզու և գրականություն») և «Ժամանակակից ռուսաց լեզվի զուգադրական ուսումնասիրութուն» («Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն» և «Թարգմանչական գործ») տեսական դասընթացները բաժանվում են հետևյալ կերպ`

• «Ժամանակակից ռուսաց լեզվի բառագիտություն» (2-րդ կիսամյակ)
• «Ժամանակակից ռուսաց լեզվի ձևաբանություն» (4-5-րդ կիսամյակներ)
• «Ժամանակակից ռուսաց լեզվի շարահյուսություն» (6-7-րդ կիսամյակներ)
• «Զուգադրական բառագիտություն և բառակազմություն» (3-րդ կիսամյակ)
• «Զուգադրական քերականություն (ձևաբանություն և շարահյուսություն)»

Բոլոր մասնագիտությունների համար ընդհանուր  է «Ժամանակակից ռուսաց լեզվի ոճաբանություն և խոսքի մշակույթ» դասընթացը (7-րդ կիսամյակ), որը նյութի տեսական ամփոփման հետ մեկտեղ նախատեսում է նաև խոսքային ունակությունների բարելավում ավելի բարձր մակարդակում (7-րդ կիսամյակ):

Ռուսերենի  տարաժամանակյա ուսումնասիրությունը ներկայացված է հետևյալ դասընթացներով`

• «Հին սլավոներեն» («Լեզվաբանություն» և «Ռուսաց լեզու և գրականություն» 2-րդ կիսամյակ)
• «Ռուսաց լեզվի պատմական քերականություն» (7-րդ կիսամյակ)

«Ռուսաց լեզու և գրականություն» մասնագիտության պարտադիր մասնագիտական դասընթացներն են նաև`

• «Գրականագիտության ներածություն» (1-ին կիսամյակ)
• «Ռուս գրականություն» (2-7-րդ կիսամյակներ)
• «Մանկավարժություն» (3-4-րդ կիսամյակներ)
• «Հոգեբանություն» (4-րդ կիսամյակ)
• «Կրթության կառավարում և պլանավորում» (5-րդ կիսամյակ)
• «Լեզուների դասավանդման մեթոդիկա» (6-7-րդ կիսամյակներ

«Լեզվաբանություն և միջմշակութային հաղորդակցություն» մասնագիտության պարտադիր մասնագիտական դասընթացներն են նաև`

• «Երկրագիտության ներածություն», «Ռուսաստանի աշխարհագրություն» (2-րդ կիսամյակ)
• «Ռուսաստանի քաղաքակրթական բազմազանություն» (5-րդ կիսամյակ)
• «Ռուսաստանի պատմություն», «Ռուսաստանի տնտեսական աշխարհագրություն» (4-րդ կիսամյակ)
• «Ռուսաստանի քաղաքական համակարգ», «Սլավոնական էթնոմշակութային աշխարհ», «Եվրոպայի նորագույն պատմություն» (6-րդ կիսամյակ)

Ուսուցումն իրականացվում է կրեդիտային համակարգով, ինչը ստեղծում է կրեդիտների կուտակման և փոխանցման (European Credit Transfer System) հնարավորություն և հանդիսանում է ակադեմիական շարժունակության գրավական: Ուսանողները գնահատվում են 100  միավորային  սանդղակով, ընդ որում նվազագույն դրական շեմը 60 միավորն է: